Шарын ұлттық паркінде Қызыл кітапқа енген сілеусін көзге түсті

Дереккөз: inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Шарын мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің мамандары жабайы аңдарды тіркеу барысында Үлкен Бұғұтты тауының маңындағы фототұзаққа Түркістан сілеусіні түсіп қалған, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

Видеоны ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің баспасөз хатшысы Сәкен Ділдахмет Facebook парақшасында жариялады.

«Мысық тұқымдастардың бұл түрі Қазақстанның Қызыл кітабына енген. Қазақстан фаунасында кездесетін сілеусіннің үш түрінің біріне жатады. ХІХ ғасырдың соңында Жетісу өлкесінде сілеусіндер көп болған. Ол кездері жылына 200 сілеусін ауланатын. Өткен ғасырдың 40-50 жылдары жылына 20-30 сілеусін терісі дайындалып келген. 1976 жылы оны аулауға тыйым салынды», – дейді Сәкен Ділдахмет

Түркістан сілеусіні қары қалың жерде тіршілік етеді. Азық іздеп, біршама жерге ауып кетуі мүмкін. Түнде белсенді. Кейде жалғыз да жүре береді.

«Бір дегенде екі-үштен туады. Негізгі азығы – қоян, суыр, елік, қабан, тауешкі. Үй жануарларын да аулай береді», – деп жазады ол.

Мемлекет басшысы «Көкжайлау» жобасымен айналысуға тыйым салды

Дереккөз: inform.kz

АЛМАТЫ. ҚазАқпарат– Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Көкжайлау тау-шаңғы курортына қатысты пікір білдірді, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

«Қайтадан бұл мәселеге оралмас үшін, мен бүгін осы жобамен айналысуға тыйым саламын. Яғни, Көкжайлау тау-шаңғы курорты жобасымен айналысуға. Ол бізге керек емес», – деді Қасым Жомарт Тоқаев Алматы қаласын дамыту мәселелері жөніндегі кеңесте.

Сонымен қатар, Мемлекет басшысы барлық кәсіби экологтар мен білікті қоғам өкілдері жобаға қарсы екенін атап өтті.

Естеріңізге салайық, бұған дейін Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Көкжайлау» курорттық жобасын жүзеге асыруды кейінге қалдыру туралы ұсыныс айтқан болатын.

Енді қоқыстан да пайда табуға болады

Алматы тұрғындары енді смартфон арқылы қоқыстарынан арылып, тіпті одан пайда таба алады,  деп хабарлайды «Хабар 24»

Ай-ти мамандары жаңа мобильдік қосымшаны іске қосты. Ол арқылы енді тұрмыстық қатты қалдықтарды қоқысқа тастамай, оны қайта өндіретін компанияларға жіберетін мүмкіндік бар. Демек пластик бөтелкелерінен бастап, үйдегі ескі жиһаздар мен құрылыс қалдықтары өзіңіз қалаған бағаға сатылатын қазынаға айналмақ.

Әдетте, үйге күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізгеннен кейін, одан шыққан тұрмыстық қалдықтарды қоқыс жәшігіне дейін жеткізуге қиналатынымыз рас. Енді арнайы техника жалдап, шығынданудың да қажеті жоқ. Бұл мәселелерді шешу үшін, алматылық ай-ти мамандары жаңа мобильді қосымша ойлап тапты. Аталған жобаны билік өкілдері де қолдап отыр.

Мақсат Қиқымов, Жетісу ауданының әкімі:

– Бізде ең үлкен мәселе – қоқыс алаңындағы қоқыс жәшіктерінің шамадан тыс толып кетуі. Әсіресе, ауыр заттарды көпшілік жәшіктің ішіне тастамайды. Ал келісімшарт бойынша, қоқыс жинайтын компания тек жәшіктің ішіндегі қоқысты алып кету керек. Ал сыртындағы қажетсіз заттарды қала тұрғындары өз қаржыларына жеткізу керек болатын. Ал енді керісінше болып отыр. Яғни тұрғындар қоқысты жәшікке жеткізбей сатып, ақша таба алады.

Әсем қаланың көркін қашырып, көшелерді ластаумен қатар экологияға орасан зиян келтіретін қоқыстарды бірден өндіріске жіберуге мүмкіндік беретін мобильдік қосымшаны құрастырған маманның бірі – Талғат Асрамқұлов. Ол эколог мамандығы бойынша білім алған.

Талғат Асранқұл, IT-платформаның негізін қалаушы:

– Мысалы, тұрғындар көбіне ескі құрылыс материалдарын қоқысқа тастайды. Ал қаланың бір түкпірінде керісінше, сондай тұрмыстық қатты қалдықтарды қабылдайтын кәсіпорындар бар. Біз оларды байланыстыратын мүмкіндік жасап отрмыз. Әрине, бір-екі пластик бөтелкесі үшін ешкім бармайды. Ал ауқымды қағазы бір бөлек, қатты заты бір бөлек сұрыпталатын болса, оны осы қосымша арқылы сатуға болады. 

Қоқысты сатып, одан пайда табудың жолы қиын емес. Алдымен қажетсіз заттарды сұрыптап, оны суретке түсіресіз. Кейін смартфондағы анықтаманы толтырып, жиналып қалған қағаздар мен пластик, керек емес жиһаз немесе құрылыс заттарын саудаға қоясыз. Бағаны да өзіңіз белгілейсіз. Ал сіздің дүниеңізді керек деп тапқан тарап өзі хабарласады. Бұл жобаға қазірдің өзінде қайта өндіру ісімен айналыс жүрген 30-ден астам кәсіпорын қызығушылық танытып отыр.

Авторлары. Алуа Маханбет, Владимир Бовкис, Нұрдәулет Жақсыбай

Қасым-Жомарт Тоқаев астанадағы экологиялық акцияға қалай қатысты.

Дереккөз: inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың елордадағы экологиялық сенбілікке қатысқаны туралы видео жарияланды, деп хабарлайды ҚазАқпарат.

Қазақстан Президенті жұртшылықпен бірге Ботаникалық бақта ағаш отырғызды. Акцияға қатысушылар арасында жастарды, ел спортшыларын, мемлекет және қала билігі органдарының басшыларын көруге болады.

Бірге атқарылған игі істен кейін Қ.Тоқаев халықпен сұхбат құрып, фотоға түсті.

Ақорданың баспасөз қызметінен мәлім еткендей, акция барысында 300 көшет отырғызылды. Жалпы бүгін елорда көшелері мен саябақтарында 5 мың ағаш егілетін болады.

Айта кетейік, Ботаникалық бақ 2018 жылы елорданың 20 жылдығы қарсаңында құрылған болатын. Ол биылғы сәуір айынан бастап келушілерге есігін айқара ашты. Бақтың жалпы аумағы 90 гектар, онда 90 мыңға жуық ағаш пен көшеттер, 600-ден астам коллекциялық өсімдік отырғызылған.

Елорданың жаңа мәдени нысанында сирек кездесетін өсімдіктердің оранжереясы, жаяу жүргіншілерге арналған көпірі бар жасанды су айдыны, веложолақ және жүгіруге арналған жолақтар бар. Бақтың жанында 141 мың шаршы метр аумаққа жасыл желек отырғызылған саябақ орналасқан. Мұнда 10 мың ағаш егілген.

Ақтөбеде бекіре тұқымдас балықтың әрбіріне «төлқұжат берілді»

Дереккөз: 24.kz

АҚТӨБЕ БЕКІРЕ ТҰҚЫМДАС БАЛЫҚ ҚҰЖАТ СОНДАЙ-АҚ… Ақтөбедегі автобустардан көптеген олқылық табылды Ақтөбеде полицейлер білім ордалары маңында кезекшілікке шықты Ақтөбелік тұрғын АӘК-ті екі жерден алып отырған Ақтөбелік студенттердің білімді шетте шыңдау мүмкіндігі бар Ақтөбеде жылу құны арзандайды Ақтөбеде бекіре тұқымдас балықтың әрбіріне «төлқұжат берілді» 14:09, 08.10.2019 84 UPD: 15:55, 08.10.2019 Ақтөбеде бекіре тұқымдас балықтар есепке алынып, әрбіреуіне құжат бекітілуде. Өңірде балықтың бұл түрін өсірумен шұғылданып отырған жалғыз шаруа қожалығы бар. Бұл нарыққа заңсыз жолмен жеткен уылдырықты анықтау үшін жасалған шара.

Балықтардың салмағы мен ұзындығын өлшеп, генетикалық ерекшелігін анықтауға сынама алынады. Содан кейін бекіренің әрбіреуіне төлқұжат даярланады. Бұл болашақта саудаға шығарылатын уылдырықтың заңды түрде әрі дені сау аналықтан алынғандығын дәлелдеу үшін жасалған шара. Мамандар электрондық чип орнатып ғана қоймай, әрбір жануардың жай-күйін да бақылауы тиіс.

Зәмира Болатбекова, балық шаруашылығы ғылыми өндірістік орталығының кіші ғылыми қызметкері:

– Бұл құнды балықтардың шыққан тегін анықтау үшін, уылдырықтың нарыққа заңды жолмен жетуіне жағдай жасау үшін керек. Сондай-ақ браконьерлермен күрестің бір әдісі. Және еліміздегі әрбір балық шаруашылығының өзен-көлдерді шабақтандыруға қосқан үлесін бақылай аламыз.

Құрылғанын 15 жылға таяп қалған шаруашылықта уылдырық көлемі өндірістік деңгейге жете қоймаған. Тек келер жылы ғана сібір бекіресінен берекелі өнім алуды көздеп отыр. Сондықтан генетикалық құжатты осы бастан  даярлайды.

Момынжан Қали, шаруа қожалығының өкілі:

– Біз бекіре балығын 100 тоннаға дейін жеткізуді көздеп отырмыз. Оның ішінде сібір және орыс бекіресі, сүйрік, ақсерке, ескектұмсық және будан балық тұқымдары бар. Ал,  уылдырық көлемі алдағы 5-10 жыл ішінде ғана 1 тоннаға жақындауы тиіс.

Бұл жолы 300 бекіреге жеке құжат даярланып, электрондық анықтама беріледі. Генетикалық құжат бекіту болашақта еліміздегі барлық шаруа қожалықтарына міндеттелуі мүмкін. Сонда ғана ауын асынып, өзен-көлдерден балық торуылдайтын қылмыскерлердің саудаға шығарар жолы тарылатын болады.

Көкшетауда қатты тұрмыстық қалдықтарды өңдеу полигоны салынады

Бірақ өкілетті орган өкілдері оның қашан пайдалануға берілетінін дөп басып айта алмай отыр, деп хабарлайды «Хабар 24». Қамбар Бекенов, тілші: -Қазіргі таңда қала тұрғындары тастаған қоқыс облыс орталығындағы жалғыз алаңда залалсыздандырылады. Дегенмен, оның да қауқары шектеулі. Табиғат қорғаушылардың айтуынша таяу уақытта жаңа полигонның құрылысы басталмаса, экологиялық мәселе туындауы мүмкін. Мына шағын тұрмыстық қатты қалдық жою алаңы Көкшетауға өте жақын орналасқан. Ескі полигон екі жыл бұрын жұмысын тоқтатқандықтан, бар салмақ осыған түседі. Мұнда күнделікті 150 тонна қоқыс төгіледі екен. Анатолий Черняев, кәсіпорын директорының орынбасары: – Тұрмыстық қатты қалдықтарды қабылдау үшін таразы, кеңселік вагондар қойылып, сұрыптау желісі жұмыс істейді. Полигонда техника да жеткілікті. Соның бірі – жүк тиегіштер тәулік бойы тоқтамайды. Жеке кәсіпорын биыл сұрыптау желісін іске қосты. Қондырғы тәулігіне 2 тоннадай қоқысты өңдеуден өткізеді. Дегенмен, Анатолий Черняев қалаға типтік жобадағы кешен керектігін айтады. Жаңа полигон қоқысты көп көлемде қабылдап, тұрғындарды жағымсыз иістен құтқарады. Анатолий Черняев, кәсіпорын директорының орынбасары: – Әрине, біз әзірге қазір түсіп жатқан қоқыс көлемін қабылдап отырмыз. Тұрғындар өте жақын орналасқаны қынжылтады. Біз қолайсыздық тудырып отырғанымызды жақсы түсінеміз. Қоршаған ортаны ластауды барынша азайтуға тырысудамыз. Бірақ әзірге басқа таңдау болмай тұр. Экологтардың айтуынша, полигонның жобалық қуаттылығы келесі жылға дейін ғана есептелген. Сондықтан қалаға жаңа қоқыс алаңы өте қажет. «Мамандандырылған қалдық өңдеу нысаны салынбаса, табиғатқа тигізер залалы ауыр болмақ», – дейді мамандар. Болат Биғараев, облыстық экология департаменті басшысының орынбасары: – Біз бұл мәселені бірнеше мәрте көтердік. Облыс орталығы мен маңайындағы ауылдардың қоқысын тастайтын ірі полигон салынбаса санитарлық қауіпсіздік, экологиялық мәселелер ашық күйінде қалады. Тіпті қала қоқысқа көміліп қалуы да ғажап емес. Қазіргі таңда жаңа полигон салу жобасы мемлекеттік сараптамадан өтіп жатыр. Бірақ құрылыстың нақты уақыты белгісіз қалып отыр. Авторлары: Қамбар Бекенов, Азамат Казжанов, Евгений Шинкаренко

Дереккөз: 24.kz

Атырау облысының Қиғаш өзенінде жер бетіндегі сирек лотос гүлі өседі

Дереккөз: 24.kz

АТЫРАУ ОБЛЫСЫ ТҰМСА ТАБИҒАТ ХАБАР 24 СОНДАЙ-АҚ… Әлемдік мұнай бағасының қымбаттауына не себеп Түркияда болашақ спорт жұлдыздары мен чемпиондар бастауыш сыныптан анықталады Британияда спорт қаншалықты қолжетімді Елордада Еуразия форумы басталды 2021 жылы 5 мың елді мекен интернетпен қамтылады Атырау облысының Қиғаш өзенінде жер бетіндегі сирек лотос гүлі өседі 19:21, 15.09.2019 107 UPD: 20:27, 15.09.2019 Атырау облысындағы Қиғаш өзенінің Каспий теңізіне құяр сағасы нағыз туристік орталыққа айналдыруға болатын ғажайып мекен. Теңіз атырабындағы ондаған өзен сағасында сан алуан өсімдіктер өсіп, түрлі балық пен аң-құс мекен етеді. Жазғы маусымда мұнда құстар балапан басып, жылы жаққа кері ұшып кетеді. Бұл аңшылар мен балықшылардың қанжығасы майланатын сәт. Бір ғана Қиғаш өзенінің  сағаларындағы әсем табиғат көріністері мен су жәндіктері, аң мен құсын есепке алса «шағын қызыл кітап» деуге болады. Мұнда жер бетінде сирек кездесетін лотос гүлдерімен су жаңғақтары да бар. Бүкіл жер шарын айналып келетін жыл құстары да жазда осында тұрақтайды.   Сансызбай Тоғаев, «Ақжайық» табиғи қорығының инспекторы: – Біздің жақта неше түрлі құстар бар. Соның ішінде қызыл кітапқа енген 36 түрі бар. мысалы бірқазан, қарабай, үйректің шүрегей деген түрі бар, кіп-кіштентай болады. Сондай көптен-көп құстар бар қызыл кітапқа енген. Сулы да, нулы да бұл өлкені маусым кезінде құс төресі – аққулар да  мекен етеді. Қолайлы ортада тез қанаттанып үлгерген ақүрпек балапандарын өргізіп су бетіне шыққанда аспандағы ақ бұлттар айдын көлге қонғандай әсер аласыз. Осындай ғажайып табиғи орта бұл аймаққа туристердің көптеп келуіне бірден-бір септігін тигізіп отыр.  Махамбет Көптілеуов, «Қиғаш» экологиялық туризм базасының басшысы: – Адамдардың соңғы кездері экологиялық туримзге баса мән беруі мені қатты қуантады.  Бүкіл отбасы, бала-шағаларымен келіп демалып, мына қайталанбас табиғи көріністерге куә болып жатады.  Отандастарымыздың арасында ішкі туризм енді дамып келе жатқанымен тылсым табиғат аясындағы саяхаттан ләззат алатын шетелдіктер бұл ғажайып мекенді көптен біледі. ТМД мен Еуропа елдерінен келетін туристерді айтпағанның өзінде Америка, Африкадан арнайы келетін қонақтарда бар екен. Ал алыстан ат арылтып келетін меймандар үшін аймақтағы 5 туристік орталық өкілдері талапқа сай сервистік қызмет көрсетеді. Авторлары: Бекен Әлирахым, Темірлан Сұлтанғазы Осы категория бойынша: « Жамбыл облысында тұрғындар қыс қамын ойлауға асықпай отыр Шамалғандағы апатқа байланысты жедел штаб жұмысын бастады »

Ашаршылық кезінде азық болған құмаршық дақылы ұмыт бола бастады

Дереккөз:24.kz

Атырау облысының Құрманғазы ауданындағы құмдауыт жерлерде молырақ болатын құмаршық өсімдігі жайлы естіп пе едіңіз?

Өткен ғасырлардағы жұт, аштық, соғыс кездерінде жергілікті халықты осы өсімдік аман-сақтап қалған. Жергілікті тұрғындар құмаршықтың дәнінен нан пісіріп, талғажау еткен. Кейінгі молшылық заманда бұл үрдіс ұмытыла бастады. Қазір құмаршықтан азық-түлік өндіру технологиясын көнекөз қариялар мен әжелер ғана біледі.    

Құмаршық шөлейтті аймақтарда өнетін, дәнінің құрамында өте құнарлы дәрумендері бар өсімдік. Бүгіндері мал жейтін шөпке айналған өсімдіктің қадірін білетін жандар аз қалды. Кезінде құмаршықтың арқасында мыңдаған отбасы аштықтың азабынан құтылған болатын. Кезінде құмаршық дәнегінен ұн, талқан, ботқа пісіріп, күнбағыс майы секілді май да өндірілген. 

Раушан Жайықова, Құрманғазы ауылының тұрғыны:

– Менің әкем біздің бала кезімізде үйге құмаршықты алып келетін. 1920-30 жылдары бұл өсімдік қырда тұратын бүкіл қарапайым халықты асырады. Бидай ұны болған жоқ, осы құмаршық құтқарды бізді. 

Құмаршықтан пісірілген нан тары талқанынан әзірленген нан секілді өте дәмді болып келеді. Тойымды әрі құнарлы, көпке дейін қарын аштырмайды. Орталықтан өте алыс, шалғай ауылда тұратын Мәрия Ғұмарова да құмаршықтың қадірін жақсы білетін жандардың бірі.   

Мәрия Ғұмарова, Қошалақ ауылының тұрғыны:

– Мен балаларыма құмаршық туралы жиі айтып отырамын. Әр істің өз құпиясы бар. Оларға құмаршықтан қалай ұн тарту керектігі, талқан жасау, одан соң қалай нан пісіру керектігін үйретемін.

Жергілікті тұрғындар осылайша ұмыт бола бастаған дәстүрдің жоғалып кетпеуіне күш салуда. Өңірге келетін шетелдік туристер қымыз, саумал, шұбат секілді табиғи таза, таңсық асқа өте құмар. Мұның қатарына құмаршықтан істелетін нан мен тарыны қосқан соң мүлде жаңа мазмұнға ие болды дейді ауыл тұрғындары. Оған қоса Құрманғазы ауылындағы өзен-көлдерде туристерді қызықтыратын аң мен құс, түрлі табиғи өсіміктер жетіп артылады. Бұл ерекшеліктер аймақтағы экологиялық және этнологиялық туризмнің дамуына да ықпал етіп отыр.  

Авторлары: Бекен Әлирахым, Темірлан Сұлтанғазы, Жандос Рахметуллин

#Birge #TazaQazaqstan: Мәжілісмендер 7 тоннаға жуық қоқыс жинады

Дереккөз: inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Мәжіліс депутаттары бүгін Нұр-Сұлтан қаласының маңында өткен #Birge #TazaQazaqstan экочелленджіне қатысты, деп хабарлайды ҚР Парламенті Мәжілісінің баспасөз қызметі.

Мәжілістегі барлық саяси партиялардың парламенттік фракциялары «Nur Otan», «Ақ жол», «ҚКХП», Қазақстан халқы Ассамблеясы, сондай-ақ Мәжіліс аппараттарының қызметкерлері мен еріктілер Қосшы ауылының жанындағы Нұра өзенінің жағасын қоқыстардан тазартты.

Пластикалық және шыны бөтелкелер, құрылыс және бірнеше жылдан бері жиналған тұрмыстық қалдықтар әртүрлі контейнерлерде жиналып, әрі қарай өңдеу мен жоюға шығарылды.

«Мәжіліс депутаттары Birge Taza Qazaqstan акциясын қолдайды. Мұндай акциялардың қажет екені сөзсіз. Осы орайда, табиғатты сақтаудың ең бастысы оны ластамау. Біз алдағы сессияда қоршаған ортаны ластағаны үшін жазаны қатайту бойынша жұмыс істейтін боламыз. Әсіресе, қазір Үкіметпен бірге біз жаңа Экологиялық кодексті әзірлеу үстіндеміз. Бұл мәселелердің бәрі сол жерде ескеріледі деп ойлаймын, – деді Мәжілістің Экология және табиғатты пайдалану комитетінің төрағасы Глеб Щегельский.

Экологиялық акцияға барлығы 1500 адам қатысып, 7 тоннаға жуық қоқыс жиналып, шығарылды.

Қызылорда аумағында «Жасыл белдеу» жобасы жүзеге асырылып жатыр

Дереккөз: 24.kz

Қызылорда қаласында аумағы 30 гектар болатын «Денсаулық және демалыс» саябағы салынып жатыр.

Ал қала аумағында «Жасыл белдеу» жобасы жүзеге асырылуда. Климаты қатаң әрі шөлейтті болып келетін аймақта жасыл желектің ауқымын арттыру үшін тағы қандай шаралар қолға алынбақ? Тақырыпты Нұрлан Жақыпбеков тарқатады.

Қаланы көгалдандыруға үлес қосып жүрген белсенді азаматтардың бірі Болат Нұрқожаев. Ол күнделікті күйбеңнен қолы қалт етсе, саябақтардың сәнін келтіруді ойлайды. Су келмей тұрған арықтарды тазалап, ауырып тұрған ағашқа нәр беруге қаланың әрбір азаматы үлес қосуы тиіс деп санайды ол. 

Болат Нұрқожаев, қала тұрғыны:

– Арықты тазалау, су жіберу, суды жүргізу, алдына жүрмей жатқан жерін трубалардың астынан тесіп, бітеліп қалады, соларды тазалып жіберіп, суды жүргізіп жіберуге жауапты адамдар болса болды. Мұнда басқа ешқандай проблема жоқ.

Қызылорда қаласында жасыл желекпен көмкерілген саялы орындар жоқ емес. Дегенмен тағы 10 мың шаршы метрден астам жер көгалдандырылады. Ол үшін 11 шақырым аяқ су каналы тартылады.  Оның маңайына 12 спорт алаңы, веложол секілді демалыс аймақтары қарастырылған. Айтулы жобаның құны 1 млрд теңгеден асып жығылады. Ал осыдан 3 жыл бұрын қолға алынған «Жасыл белдеу» жобасы аясында бүгінде 24 гектар шөлейтті жерде 14 мың түп ағаш өсіп тұр.

Байкенже Әметов, облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының бөлім басшысы:

– Қазір біз мынау «Батыс Еуропа-Батыс Қытайдың» Аралға кетіп бара жатқан жолын зерттеп жатырмыз. Кезінде көпдеген жерлер, жекеге беріліп кеткен. Жекеге алғандар бізге бергісі жоқ қайтадан үкіметке. Бұл енді қазір қалалық жер қатынастары бөлімі үгіт-насихат жұмыстарын жүргізіп жатыр. Себебі жолдың бойына әдемі қылып ағаш егуіміз керек. 

Бұл жоба биыл да жалғасын тауып, тағы 534 гектар жерді игеру үшін зерделеу жұмыстары басталған.   

Авторлары: Нұрлан Жақыпбеков, Қанат Еңсебаев, Айтмұхамед Байділдаев

Нұр-Сұлтан қ., Мәңгілік Ел д-лы, 11/1, 6 қабат

Тел.: +7(7172) 95-46-89

Яндекс.Метрика